Dereń jadalny to roślina, która w polskich ogrodach często stoi w cieniu jako krzew ozdobny, a szkoda, bo jego Owoce to prawdziwy, zapomniany skarb. Te małe, czerwone, podłużne pestkowce kryją w sobie mnóstwo witaminy C, przeciwutleniaczy i minerałów, a do tego mają wyjątkowy, słodko-cierpki smak, który w przetworach nabiera niezwykłej głębi. W medycynie ludowej uznawano je za owoc o właściwościach leczniczych – wspomagają odPorność, trawienie i pracę serca . Coraz więcej osób odkrywa je na nowo, bo na surowo są zbyt kwaśne, ale jako dodatek do mięs, deserów czy domowa nalewka – nie mają sobie równych.
Kluczem do udanych przetworów jest zbiór owoców w odpowiednim momencie i w odpowiedni sposób. A potem… otwiera się przed nami cały wachlarz możliwości – od słodkich konfitur i nalewek, po aromatyczne sosy i orzeźwiające kompoty .
Kiedy zbierać owoce derenia jadalnego?
To, kiedy zbierzemy dereń, zależy od tego, co chcemy z niego zrobić. Dojrzałe owoce są głęboko czerwone, miękkie i słodkie – to podstawa do większości przetworów . Dojrzałość osiągają zazwyczaj od sierpnia do października .
Jest jednak wyjątek, który wynika ze starej, kresowej tradycji. Jeśli chcecie zrobić dereń kiszony, który dawniej zastępował oliwki, zbierzcie owoce, gdy są jeszcze zielone lub najwyżej bladoróżowe – czyli w pełni uformowane, ale niedojrzałe . Kisi się je w solance z dodatkiem liścia laurowego, kopru lub czabru, podobnie jak Ogórki .
Do większości przepisów wybierajcie jednak owoce w pełni wybarwione, bez skaz i uszkodzeń .
Co zrobić z owoców derenia? Najlepsze pomysły
Zebrane owoce można przerobić na wiele sposobów. Oto kilka sprawdzonych propozycji, które warto wypróbować.
Nalewka dereniówka – królowa domowych trunków
Dereniówka to bez wątpienia najbardziej znany przetwór z derenia. Niegdyś ceniony na szlacheckich dworach, dziś przeżywa swój renesans . Do jej przygotowania potrzebujecie 1 kg dojrzałych owoców, 1 litr spirytusu, 1 kg cukru i 1 litr wody . Owoce nakłuwamy wykałaczką, zalewamy alkoholem i odstawiamy na miesiąc. Później alkohol zlewamy, a owoce zasypujemy cukrem. Po kilku dniach łączymy oba płyny i odstawiamy do leżakowania – im dłużej, tym lepiej .
Konfitura i dżem – słodki dodatek do deserów i mięs
Konfitura z derenia to doskonały dodatek do naleśników, gofrów czy ciast, ale też – podobnie jak żurawina – świetnie pasuje do pieczonych mięs . Najprostszy przepis zakłada proporcję 1 kg owoców na 1 kg cukru, z dodatkiem szklanki wody . Możecie też ugotować dżem z dodatkiem jabłek (na 1 kg dereni 50 dag jabłek i 70 dag cukru), co nada mu lekkości i pomoże w żelowaniu .
Przydatna wskazówka: pestki derenia są twarde i trudno wydrylować świeże owoce. Możecie je najpierw zgnieść palcami, by pestka „wyskoczyła”, albo ugotować owoce i przetrzeć je przez sito – wtedy pestki zostaną na sicie, a Wy zyskacie gładką masę .
Sok i kompot – orzeźwienie na co dzień
Sok z derenia to prawdziwy eliksir zdrowia – bogaty w witaminę C, wzmacnia odporność i poprawia trawienie . Robi się go, zalewając 1 kg owoców 3 litrami wrzątku, odstawiając na dobę, a następnie powtarzając tę czynność przez kilka dni. Na koniec sok zagotowuje się z 0,5 kg cukru . Równie prosty jest kompot – wystarczy ułożyć owoce w słoikach, zalać je syropem z 250 g cukru na 0,75 l wody i zapasteryzować .
Podsumowując…
Dereń jadalny to niezwykle wdzięczny owoc, który czeka tylko na to, by go odkryć na nowo. Niezależnie od tego, czy skusicie się na królewską dereniówkę, słodką konfiturę, czy orzeźwiający sok – warto dać mu szansę. A jeśli jeszcze nie macie swojego krzaczka, może najwyższy czas go posadzić, albo poszukać owoców na lokalnym targu.
Pamiętajcie, że najlepsze przetwory wychodzą z owoców od sprawdzonego źródła. Na agreno.pl znajdziecie ogłoszenia rolników i ogrodników, którzy oferują swoje plony. Może właśnie tam traficie na derenia, który stanie się gwiazdą Waszej kuchni? Zachęcamy do przeglądania ofert i eksperymentowania z tym wyjątkowym, polskim owocem.
Komentarze